Tijd voor meer reflectie – EBM is geen toverformule

De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) koos een prikkelende ondertitel voor zijn advies: “De illusie van evidence-based practice”. Op Twitter ontstond meteen een levendige discussie over of de RVS wel heeft begrepen wat Evidence-Based Medicine (EBM) is. Volgens mij weet de Raad dat prima.

Maar de RVS signaleert een crisis. Onderzoekers, beleidsmakers, toezichthouders en zorgprofessionals staren zich te vaak blind op bewijs. Te vaak stellen zij een overmatig groot vertrouwen in de uitkomsten van kwantitatief onderzoek. Tegelijkertijd verwaarlozen ze andere waardevolle kennisbronnen, zoals de ervaringsdeskundigheid van patiënten.

Het RVS-pleidooi voor meer reflectie verdient daarom een warm onthaal. Goede zorg is zoveel meer dan “bewezen” zorg.

Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Lekenpraatje en proefschrift


Afgelopen dinsdag was een van de meest bijzondere dagen uit mijn leven. Het was de dag van mijn promotie. Overweldigend, al die mooie, stralende en trotse mensen om me heen. De volle, statige Senaatszaal van het Academiegebouw in Utrecht. Het daverende applaus. Alle mooie woorden.

Mijn proefschrift is inmiddels online te downloaden. De lijst met de bij het proefschrift behorende stellingen is hier te vinden.

Voorafgaand aan mijn openbare verdediging organiseerde ik een symposium met de titel “omgaan met diversiteit”. Dat symposium startte met mijn lekenpraatje. Voor wie mijn proefschrift niet gaat lezen, maar wel benieuwd is naar de highlights: ook de integrale tekst van het lekenpraatje is te downloaden.

Ik vind het leuk om inhoudelijke reacties of vragen te krijgen! Via mail of een reactie op deze post.

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Wat is eigenlijk een dialoog?

In het vierde nummer van ICT & Health van dit jaar staat een artikel van mij over de veranderkundige uitdaging van eHealth-projecten. “Dialoog is voorwaarde voor succesvolle e-health,” zo luidt de titel.

Het politieke aspect van eHealth-projecten is vaak onderbelicht. Dat is althans mijn ervaring. Projectleiders worden primair afgerekend op het technisch realiseren van een eHealth-functionaliteit binnen het vooraf besproken budget en volgens de planning. In de planvorming en (tussentijdse) evaluatie van eHealth-projecten is daarbij vaak onvoldoende tijd en flexibiliteit ingeruimd voor het nemen van lastige beslissingen en het creëren van draagvlak en enthousiasme voor het anders gaan verlenen van zorg. Terwijl dat laatste uiteindelijk grotendeels het succes van innovaties bepaalt.

Een dialoog is niet zomaar een gesprek
In het artikel stel ik dat dialoog voor een vliegende start van eHealth-projecten kan zorgen. Het is tevens een krachtige interventie als de reis van de eHealth-implementatietrein minder soepel loopt dan vooraf gedacht. Maar wat is dat eigenlijk, een dialoog? Met het woord dialoog bedoel ik niet zomaar elk willekeurig gesprek. Ik gebruik het woord om te verwijzen naar een interactie waarbij mensen daadwerkelijk de tijd nemen om naar de ander te luisteren, kritisch naar hun eigen opvattingen durven te kijken, en daarmee open staan voor nieuwe inzichten.

Dialoog vraagt goede voorbereiding
Het organiseren van dialoog vraagt het nodige aan voorbereidingen van de projectleider. Tijdens de workshop zijn er ook duidelijke gespreksregels nodig en het gesprek wordt begeleid door een kundige moderator. Deze “Nuts and Bolts Guide” gebruik ik zelf vaak als “handleiding” voor workshops waarin mensen met elkaar in dialoog gaan over lastige eHealth-onderwerpen. Een mooie leestip voor mensen die op zoek zijn naar effectieve werkvormen binnen hun eHealth-projecten.

Suggesties van waarover die dialoog tijdens workshops dan kan gaan, vind je in het artikel in ICT&Health. Het is hier te lezen.

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Artikel van mij in TvZ: “Wat is patiëntgerichte eHealth?”

Het nieuwste nummer van het Tijdschrift voor verpleegkundig experts is geheel gewijd aan de ethische vraagstukken die gepaard gaan met technologie in de zorg. “Technologie is overal aanwezig in de verpleegkundige praktijk. Aan de ene kant schrikken technologische innovaties ons af, aan de andere kant kijken we verlangend naar verbetering van onze menselijke situatie door gerichte technologische interventies”, aldus het tijdschrift over de keuze voor een dossier “ethiek en zorgtechnologie”.

In het 2 pagina’s tellende artikel put ik uit mijn wetenschappelijke publicatie over discoursen van patiëntgerichte zorg. Ik vat de drie dominante opvattingen over patiëntgerichte zorg kort samen, laat de ethische dilemma’s zien en bespreek wat dit betekent voor eHealth-projecten.

Lees hier het hele artikel.

Het artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundig experts 2016, nr. 4, www.tvzdirect.nl.

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Twee essentiële vragen voor elke eHealth-strategie

Staat de e in eHealth alleen voor elektronische zorg? Veel mensen die de eHealth-week bezoeken zullen zeggen van niet. “eHealth is ook empowered health,” wordt vaak gesteld. Ik ben het daar ten dele mee eens. eHealth kan mensen inderdaad helpen bij het voeren van meer regie op hun zorg en gezondheid. Maar dat hoeft niet het geval te zijn. eHealth kan ook de meer traditionele zorgverhoudingen ondersteunen. Iedereen die met eHealth aan de slag gaat, doet er daarom verstandig aan zich twee belangrijke vragen te stellen: welk discours van patiëntgerichtheid omarmen wij? En welke digitale zorg past daarbij?Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Patiëntgericht innoveren: inzoomen op het waarom en hoe

Veel zorginnovaties streven ernaar onze zorg patiëntgerichter te maken. Daar is weinig tegenin te brengen. Ook ik ben ervan overtuigd dat we onze zorg door, voor en met patiënten kunnen verbeteren. Toch ontstaan in de praktijk vaak stevige discussies over patiëntgerichte innovaties. Inzoomen op het wat, waarom en hoe van patiëntgerichte zorg helpt dan.Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties