Tag Archives | Digitale Zorg

Twee essentiële vragen voor elke eHealth-strategie

Staat de e in eHealth alleen voor elektronische zorg? Veel mensen die de eHealth-week bezoeken zullen zeggen van niet. “eHealth is ook empowered health,” wordt vaak gesteld. Ik ben het daar ten dele mee eens. eHealth kan mensen inderdaad helpen bij het voeren van meer regie op hun zorg en gezondheid. Maar dat hoeft niet het geval te zijn. eHealth kan ook de meer traditionele zorgverhoudingen ondersteunen. Iedereen die met eHealth aan de slag gaat, doet er daarom verstandig aan zich twee belangrijke vragen te stellen: welk discours van patiëntgerichtheid omarmen wij? En welke digitale zorg past daarbij?Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Patiëntinzage als recht en norm

De afgelopen decennia is de patiënt gezien als een passieve ontvanger van zorg. Dat dominante paradigma is aan het veranderen. Steeds meer mensen pleiten voor ‘patiënt empowerment’ en vinden dat de patiënt de regisseur van zijn ziekte moet kunnen zijn. De Wet Cliëntenrechten Zorg geeft patiënten rechten die hun positie moet versterken. Maar hoe zorgen we dat meer patiënten daadwerkelijk een actieve rol gaan vervullen?Lees verder →

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

Eerste hulp bij online dossierinzage

Iedere zorginstelling krijgt ermee te maken: radicale, uiteenlopende ideeën over wat er gebeurt wanneer je patiënten inzage geeft in hun medisch gegevens. De een vreest dat patiënten met hun dossier ‘onder de arm’ naar de rechter lopen. De ander vreest dat patiënten verdwaald raken in het medisch jargon of de informatie uit hun dossier emotioneel niet aankunnen. Weer een ander is ervan overtuigd dat het merendeel van de patiënten zichzelf met zijn dossier weet te ‘empoweren’. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Dus hoe ga je om met al die opvattingen en verwachtingen? Ik raad het volgende aan:

1. Leg een stevig fundament: voer een brede discussie op niveau
Allereerst is het belangrijk dat er een goede discussie over online patiëntinzage wordt gevoerd. Het lijkt vanzelfsprekend, maar mijn ervaring is dat het vaak ontbreekt aan een goede dialoog over het waarom, hoe en wat van inzage. Mensen gaan het gesprek uit de weg of beperken zich tot de ICT. Het liefst zijn bij die discussie zowel artsen, patiënten, ICT’ers, verpleegkundigen als managers betrokken. Zij dienen zich te buigen over vragen als: Welke rol heeft de patiënt in de zorg? Hoe zien wij ‘de patiënt’? Als kritisch, onwetend, kwetsbaar, slim? Vaak zijn opvattingen over patiëntinzage gebaseerd op een tamelijk generalistisch patiëntbeeld. Dat maakt een goed gesprek lastig. Het is veel zinvoller om uit te gaan van diverse patiëntgroepen en na te denken over hoe hoe je patiëntinzage op maat kunt aanbieden.

2. Leer van de ervaringen met online patiëntinzage elders
Ten tweede is het belangrijk om te kijken naar ervaringen met online patiëntinzage elders. Borduur voort op de ervaringen van de mensen die je voorgingen. Die leren ons dat er met online patiëntinzage veel winst te behalen valt – als je het goed doet.

3. Wees creatief in je oplossingen
Tot slot is het zaak om op een creatieve manier naar oplossingen te zoeken. Kijk niet alleen naar de techniek, maar denk ook na over hoe je online patiëntinzage op een slimme manier kan inbedden in je zorgproces.

In mijn volgende blogs zal ik inzoomen op de lessen van binnen- en buitenlandse inzagepioniers. Daarbij zal ik putten uit internationaal wetenschappelijk onderzoek en mijn eigen ervaringen als adviseur. Heeft u een specifieke vraag op dit vlak? Stel hem, en ik probeer er in mijn blog op terug te komen.

 

Dit blog verscheen eerder op digitalezorggids.nl

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

EPD-veranderingen op een rijtje

Begin 2011 bracht het Centrum voor Ethiek en Gezondheid de Argumentenwijzer EPD uit. Ik verzorgde de eindtekst. De argumentenwijzer zet de voor- en nadelen van diverse vormen van elektronische gegevensuitwisseling op een rijtje.

Het landelijk EPD is één van de onderdelen van de Argumentenwijzer. Sinds de lancering begin 2011 is er heel wat gebeurd op dat vlak. Het landelijk EPD kreeg een private doorstart nadat de Eerste Kamer het wetsvoorstel verwierp en de overheid verzocht om haar betrokkenheid bij het landelijk EPD af te bouwen. Voor het CEG zette ik de belangrijktse veranderingen op een rijtje. Begin 2013 zal een nieuwe Argumentenwijzer worden gepubliceerd, waarin we deze informatie hebben verwerkt.Lees verder →

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

Innoveren met Zorgportalen

Dit blog verscheen eerder op DigitaleZorgGids.

Zorgportalen: ze schieten als paddenstoelen uit de grond. Elke zichzelf respecterende zorginstelling lijkt er één te willen. Helaas is dat niet altijd om de juiste reden. Vaak wordt een zorgportaal gezien als ‘profilering’ of ‘een stukje service naar patiënten’. Natuurlijk is het prima als je dat ermee beoogt, maar wat mij betreft is het niet voldoende.

Ik zou zorgportalen graag willen zien als de uitgelezen kans voor slimmere zorg, meer patiëntparticipatie en betere samenwerking tussen arts en patiënt. Dat gaat echter alleen lukken wanneer organisaties hun portaal op waarde schatten en het een logisch onderdeel laten zijn van hun strategie, beleid en werkwijzen.

Wat is het?
Laat ik, om spraakverwarringen te voorkomen, kort uitleggen wat ik met een zorgportaal bedoel: een zorgportaal is een website voor patiënten en/of hun naasten en waarop allerhande gezondheidsgerelateerde informatie en diensten te vinden zijn. Zo kun je er bijvoorbeeld een afspraak met je arts maken, een medische vragenlijst invullen, je arts een elektronisch bericht sturen, chatten met andere patiënten of je medisch dossier inzien.

Online inzage dossier
Online patiëntinzage is misschien wel de meest besproken zorgportaal-functie. Het was een belangrijk thema in het debat over het landelijk EPD en kende felle voor- én tegenstanders. Inmiddels lijken de aanhangers de strijd te winnen. Minister Schippers schreef onlangs in een brief aan de Tweede Kamer dat zij werkt aan een wet die patiënten het officiële recht op online inzage in hun medisch dossier geeft. Wat mij betreft heel positief. Aan zorginstellingen nu de taak om de kansen die online inzage biedt te verzilveren.

Waarom wel/niet inzage
Als organisatieadviseur help ik zorginstellingen bij de invoering van zorgportalen en dus ook bij het realiseren van online patiëntinzage. Daarom weet ik dat in ziekenhuizen de meningen hierover nog altijd sterk uiteenlopen. Het is daarom belangrijk om een goed verhaal te hebben. Waarom biedt je patiënten inzage in hun medische gegevens? Welke gegevens maak je inzichtelijk? Hoe zorg je dat patiënt en arts er ook echt hun voordeel mee doen? Eerder onderzoek helpt zeker bij het beantwoorden van deze vragen, maar iedere organisatie zal zijn eigen keuzes moeten maken.

Online inzage is maar één vorm van digitale zorg die prachtige kansen biedt. Ik hoop dat DigitaleZorgGids ons meer gaat leren over digitale zorg in al zijn veelkleurigheid en kijk ernaar uit om samen met de andere bloggers hierover de dialoog aan te gaan.

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

Het landelijk EPD: hoe hanteer je bestuurlijke complexiteit?

Vandaag zijn de resultaten bekend gemaakt van een nieuw onderzoek naar de besluitvorming over het landelijk EPD. Het eindrapport is getiteld “Het EPD voorbij?” en is geschreven door onderzoekers van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB).

Het rapport bevat geen wereldschokkende conclusies. De conclusies van de NSOB-onderzoekers vertonen veel overeenkomsten met eerdere publicaties, zoals het door mij geschreven rapport “Het landelijk EPD als black box: besluitvorming en opinies in kaart“. Het was ook gek geweest als dat niet het geval was.

Toch is het rapport boeiend om te lezen. De analyses vormen een verdieping van eerdere conclusies en zijn bovendien een mooie les in het hanteren van bestuurlijke complexiteit. Hieronder een korte samenvatting.Lees verder →

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

De veranderkundige aspecten van EPD’s

Afgelopen vrijdag gaf ik een gastcollege aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Het college vond plaats in het kader van het vak “veranderingen en verandermanagement”, dat deel uitmaakt van het schakeljaar van het instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (iBMG).

Ik trof een zaal met leer-/nieuwsgierige studenten, die ik allereerst heb verteld over het wat, waarom en hoe van informatie-uitwisseling in de zorg. Ik heb de verschillen tussen EPD’s/gegevensnetwerken uitgelegd door een onderscheid te maken in schaalniveaus, functionaliteiten, beoogde gebruikers en uit te wisselen gegevens. Daarbij kon ik het natuurlijk niet laten om in te gaan op de onderwerpen zelfmanagement, patiëntinzage en de arts-patiëntrelatie.Lees verder →

Lees volledig artikel · Reacties zijn gesloten

Healthinf 2009: day 1

Deze week vindt in Porto de International Conference on Health Informatics plaats:

The purpose of the International Conference on Health Informatics is to bring together researchers and practitioners interested in the application of information and communication technologies (ICT) to healthcare and medicine in general and to the specialized support to persons with special needs in particular“.

Healthinf maakt onderdeel uit van een zogenaamde ‘joint conference’, Biostec 2009. Ik presenteer vrijdag voor het onderdeel Health Informatics een paper getiteld “Changing perspectives on Informatics? A national comparison of three national EHRs” (waarover later meer) en ben bovendien voorzitter van een sessie op zaterdag.
De komende dagen doe ik verslag van de presentaties die ik bijwoon. Die hebben betrekking op zeer verschillende thema’s op het gebied van informatie-uitwisseling in de zorg: van het voor velen onbegrijpelijke fenomeen ‘ECG simulatie’ tot onderzoek naar de manieren waarop artsen tijdens multidisciplinaire overleggen geholpen kunnen worden bij de besluitvorming. Ik zal me bij het verslag beperken tot (selecties uit) presentaties die betrekking hebben op – hoe kan het ook anders – patiëntdossiers en interactie in de zorg.

Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Het melden van een niet-pluisgevoel

Gebrek aan samenwerking kan levens kosten. Dat zagen we toen het Maasmeisje Gessica om het leven werd gebracht, terwijl een aantal instanties al een tijdje wisten dat er iets niet in de haak was. Zij hadden echter niet ingegrepen. Een veel ter sprake gekomen oplossingen voor dit probleem is het creeëren van een Elektronisch Kind Dossier (EKD), wat net als het elektronisch patiëntdossier moet zorgen voor betere informatieuitwisseling tussen instellingen. Maar zo’n EKD is natuurlijk maar één van de mogelijke oplossingen voor eenzelfde probleem. In essentie gaat het erom dat mensen gegevens en gevoelens delen, beter samenwerken, werken vanuit het belang van het kind, breder kijken dan hun eigen taakveld, enz. En naar dat Rome leiden meerdere wegen. Het kabinet komt vandaag met een andere oplossing: meldcodes.

Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties

Schreeuw om arbeidsbesparende technologie

Vanochtend stond de officiële opening van de Zorg & ICT beurs in het teken van arbeidsbesparende technologie en zorg op afstand. De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie lanceerde de bevindingen van een quick scan telemedicine, beschreven in het rapport “de bewezen waarde van telemedicine”. Stg/Health Management Forum bood daarnaast het boek “ruimte voor arbeidsbesparende technologie” aan aan het Ministerie van VWS.

In die publicatie constateren de onderzoekers dat we met een groot probleem zitten als we er niet in slagen zorg op afstand goed vorm te geven. Zonder technologische innovaties kan 40% van de huidige zorg in 2025 niet meer gegeven worden. Tijdens de bijeenkomst werd door meerdere mensen gepleit voor het snel, binnen vijf jaar, invoeren van oplossingen. Dat gaat alleen lukken als het gebruikersperspectief meer wordt gehanteerd en dat gebeurt nog onvoldoende, constateert de NPCF. Lees verder →

Lees volledig artikel · Nog geen reacties